संत साहित्य
महाराष्ट्रातील थोर संतांचे जीवनचरित्र, अभंग, ओव्या, भारुडे आणि भक्तिमय वाङ्मयाचा पवित्र संग्रह.
सुंदर ते ध्यान
👤 संत तुकाराम महाराज • 🏷️ abhang • 🕉️ Vitthal/Pandurang
सुंदर ते ध्यान उभे विटेवरी ।
कर कटीवरी ठेवोनिया ॥
तुळसीहार गळा कासे पीतांबर ।
आवडे निरंतर हेचि रूप ॥
मकर कुंडले तळपती कानी ।
कंठ कौस्तुभमणी विराजित ॥
तुका म्हणे माझे हेचि सर्व सुख ।
पाहीन श्रीमुख जोडोनी कर ॥
महाराष्ट्रातील थोर संत परंपरा
संत तुकाराम महाराज
संत तुकाराम महाराज हे महाराष्ट्रातील वारकरी संप्रदायातील अत्यंत लोकप्रिय आणि महत्त्वाचे संत-कवी होते. त्यांचे अभंग आजही घराघरात गायले जातात. त्यांचे मूळ गाव देहू असून विठ्ठलभक्ती आणि लोकजागृती हा त्यांच्या काव्याचा मुख्य गाभा होता.
चरित्र आणि साहित्य पहा →संत ज्ञानेश्वर महाराज
संत ज्ञानेश्वर महाराज हे वारकरी संप्रदायाचे संस्थापक मानले जातात. त्यांनी अत्यंत तरुण वयात भगवद्गीतेवर मराठीत "भावार्थदीपिका" (ज्ञानेश्वरी) हा टीकाग्रंथ लिहून संस्कृतमधील ज्ञान सर्वसामान्यांसाठी खुले केले.
चरित्र आणि साहित्य पहा →संत एकनाथ महाराज
संत एकनाथ महाराज हे महाराष्ट्रातील भागवत संप्रदायाचे एक महान संत होते. त्यांनी ज्ञानेश्वरीच्या प्रतींचे शुद्धीकरण केले आणि भारुडे, गवळणी यांसारख्या लोककलांच्या माध्यमातून अध्यात्म लोकांपर्यंत पोहोचवले.
चरित्र आणि साहित्य पहा →संत नामदेव महाराज
संत नामदेव महाराज हे ज्ञानेश्वरांचे समकालीन आणि अत्यंत लाडके विठ्ठलभक्त होते. त्यांनी भारतभर फिरून भागवत धर्माचा प्रसार केला. त्यांच्या काही पदांचा समावेश शिखांच्या पवित्र ग्रंथ "गुरु ग्रंथ साहिब" मध्ये करण्यात आला आहे.
चरित्र आणि साहित्य पहा →समर्थ रामदास स्वामी
समर्थ रामदास स्वामी हे महाराष्ट्रातील एक अत्यंत प्रभावशाली संत आणि कवी होते. त्यांनी समाजाला शक्ती आणि भक्तीचा संदेश देण्यासाठी गावोगावी मारुती मंदिरांची स्थापना केली. छत्रपती शिवाजी महाराजांचे ते समकालीन होते.
चरित्र आणि साहित्य पहा →संत चोखामेळा
संत चोखामेळा हे १४ व्या शतकातील एक महान वारकरी संत होते. तत्कालीन सामाजिक विषमतेचा सामना करत त्यांनी विठ्ठलावर निस्सीम भक्ती केली. त्यांची भक्ती शुद्ध आणि आंतरिक तळमळीची होती.
चरित्र आणि साहित्य पहा →संत मुक्ताबाई
संत मुक्ताबाई या संत ज्ञानेश्वरांची धाकटी बहीण होत्या. त्या अत्यंत ज्ञानी आणि विरक्त होत्या. त्यांनी रचलेले "ताटीचे अभंग" अत्यंत प्रसिद्ध असून त्याद्वारे त्यांनी ज्ञानेश्वरांचे प्रबोधन केले होते.
चरित्र आणि साहित्य पहा →संत जनाबाई
संत जनाबाई या संत नामदेवांच्या घरात दासी म्हणून राहत होत्या. घरची कामे करता करता त्या अखंड विठ्ठलाचे नाव घेत असत. विठ्ठल स्वतः त्यांच्या कामात मदत करायला येत असे, अशी वारकरी संप्रदायात श्रद्धा आहे.
चरित्र आणि साहित्य पहा →संत बहिणाबाई
संत बहिणाबाई या संत तुकाराम महाराजांच्या शिष्या होत्या. त्यांनी प्रतिकूल कौटुंबिक परिस्थितीचा सामना करत विठ्ठलभक्ती केली आणि वारकरी संप्रदायाचे मोठेपण आपल्या साहित्यातून मांडले.
चरित्र आणि साहित्य पहा →संत सोयराबाई
संत सोयराबाई या १४ व्या शतकातील वारकरी संप्रदायातील संत-कवयित्री होत्या. त्या संत चोखामेळा यांच्या पत्नी होत्या. त्यांच्या अभंगात विठ्ठलभक्ती आणि सामाजिक विषमतेची जाणीव दिसून येते.
चरित्र आणि साहित्य पहा →