Advertisement
‹

५१४१

विक्रम संवत ५१९७–५१९८

›
ग्रेगोरियन ५१४१
📅 वार्षिक कॅलेंडर
५१४१
विक्रम संवत ५१९७–५१९८  ·  शके ५०६२–५०६३
शालिवाहन शक · विक्रम संवत · ईस्वी सन
🐍 शेष नाग वर्ष
🌙 १२ मास
🪷 प्रमुख सण: ३७
🏖 सार्वजनिक सुट्ट्या: ६
१२
महिने
३६५
दिवस
३७
सण-उत्सव
६
सुट्ट्या
✦ वर्ष ५१४१ — सर्व महिने ✦
जानेवारी
January ५१४१
१
र
सो
मं
बु
गु
शु
श
१
२
३
४
५
६
७
८
९
१०
११
१२
१३
१४
१५
१६
१७
१८
१९
२०
२१
२२
२३
२४
२५
२६
२७
२८
२९
३०
३१
फेब्रुवारी
February ५१४१
२
र
सो
मं
बु
गु
शु
श
१
२
३
४
५
६
७
८
९
१०
११
१२
१३
१४
१५
१६
१७
१८
१९
२०
२१
२२
२३
२४
२५
२६
२७
२८
मार्च
March ५१४१
३
र
सो
मं
बु
गु
शु
श
१
२
३
४
५
६
७
८
९
१०
११
१२
१३
१४
१५
१६
१७
१८
१९
२०
२१
२२
२३
२४
२५
२६
२७
२८
२९
३०
३१
एप्रिल
April ५१४१
४
र
सो
मं
बु
गु
शु
श
१
२
३
४
५
६
७
८
९
१०
११
१२
१३
१४
१५
१६
१७
१८
१९
२०
२१
२२
२३
२४
२५
२६
२७
२८
२९
३०
मे
May ५१४१
५
र
सो
मं
बु
गु
शु
श
१
२
३
४
५
६
७
८
९
१०
११
१२
१३
१४
१५
१६
१७
१८
१९
२०
२१
२२
२३
२४
२५
२६
२७
२८
२९
३०
३१
जून
June ५१४१
६
र
सो
मं
बु
गु
शु
श
१
२
३
४
५
६
७
८
९
१०
११
१२
१३
१४
१५
१६
१७
१८
१९
२०
२१
२२
२३
२४
२५
२६
२७
२८
२९
३०
जुलै
July ५१४१
७
र
सो
मं
बु
गु
शु
श
१
२
३
४
५
६
७
८
९
१०
११
१२
१३
१४
१५
१६
१७
१८
१९
२०
२१
२२
२३
२४
२५
२६
२७
२८
२९
३०
३१
ऑगस्ट
August ५१४१
८
र
सो
मं
बु
गु
शु
श
१
२
३
४
५
६
७
८
९
१०
११
१२
१३
१४
१५
१६
१७
१८
१९
२०
२१
२२
२३
२४
२५
२६
२७
२८
२९
३०
३१
सप्टेंबर
September ५१४१
९
र
सो
मं
बु
गु
शु
श
१
२
३
४
५
६
७
८
९
१०
११
१२
१३
१४
१५
१६
१७
१८
१९
२०
२१
२२
२३
२४
२५
२६
२७
२८
२९
३०
ऑक्टोबर
October ५१४१
१०
र
सो
मं
बु
गु
शु
श
१
२
३
४
५
६
७
८
९
१०
११
१२
१३
१४
१५
१६
१७
१८
१९
२०
२१
२२
२३
२४
२५
२६
२७
२८
२९
३०
३१
नोव्हेंबर
November ५१४१
११
र
सो
मं
बु
गु
शु
श
१
२
३
४
५
६
७
८
९
१०
११
१२
१३
१४
१५
१६
१७
१८
१९
२०
२१
२२
२३
२४
२५
२६
२७
२८
२९
३०
डिसेंबर
December ५१४१
१२
र
सो
मं
बु
गु
शु
श
१
२
३
४
५
६
७
८
९
१०
११
१२
१३
१४
१५
१६
१७
१८
१९
२०
२१
२२
२३
२४
२५
२६
२७
२८
२९
३०
३१
📅 महिन्यात जा
जाने. Jan
फेब्रु. Feb
मार्च Mar
एप्रिल Apr
मे May
जून Jun
जुलै Jul
ऑगस्ट Aug
सप्टे. Sep
ऑक्टो. Oct
नोव्हे. Nov
डिसे. Dec
📋 वर्ष सारांश
विक्रम संवत ५१९७–३१९८
शके ५०६२–३१६३
अयन उत्तरायण / दक्षिणायन
एकूण दिवस ३६५
प्रमुख सण ३७
सार्वजनिक सुट्ट्या ६
🎊 प्रमुख सण ५१४१
🪷

Makar Sankranti / Uttarayan

फेब्रु. २७ · <p>सूर्य मकर राशीत प्रवेश करतो. तिळगुळ वाटून गोड बोलण्याचा सण.</p><p>&nbsp;</p><h2>मकर संक्रांत: चैतन्य, गोडवा आणि संस्कृतीचा आनंददायी सोहळा</h2><p>भारताला संतांची, परंपरेची आणि विविधतेने नटलेल्या सणांची भूमी म्हटले जाते. येथे प्रत्येक सणामागे एक वैज्ञानिक, भौगोलिक आणि सामाजिक पार्श्वभूमी असते. आपल्या संस्कृतीत चंद्रमानानुसार सण साजरे केले जातात, परंतु <strong>'मकर संक्रांत'</strong> हा एकमेव असा सण आहे जो <strong>सूर्यमानावर (सौर चक्रावर)</strong> आधारित आहे. दरवर्षी १४ जानेवारीला (अधिक मासात बदल होऊन) सूर्य धनु राशीतून मकर राशीत प्रवेश करतो, म्हणूनच याला <strong>'मकर संक्रांत'</strong> असे म्हणतात.</p><p>हा सण केवळ एका दिवसाचा उत्सव नाही, तर तो निसर्गाशी एकरूप होण्याचा, शेतातील पिकांचा आनंद साजरा करण्याचा आणि परस्पर संबंधांमध्ये गोडवा निर्माण करण्याचा एक पवित्र पर्व आहे. या लेखातून आपण मकर संक्रांतीचे महत्त्व, परंपरा आणि आपल्या आयुष्यातील त्याचे स्थान यावर सविस्तर चर्चा करणार आहोत.</p><p>&nbsp;</p><h2>१. उत्तरायण आणि खगोलशास्त्रीय महत्त्व</h2><p>खगोलशास्त्रानुसार, मकर संक्रांतीपासून सूर्याचे <strong>'उत्तरायण'</strong> सुरू होते. याचा अर्थ सूर्य उत्तर गोलार्धाकडे वाटचाल करू लागतो. या बदलामुळे थंडीचा कडाका कमी होऊन दिवसाचा काळ हळूहळू मोठा होऊ लागतो आणि रात्री लहान होऊ लागतात.</p><p>प्राचीन काळापासून उत्तरायणाचा काळ हा अतिशय पवित्र मानला जातो. महाभारत काळात भीष्म पितामहांनी आपले प्राण सोडण्यासाठी उत्तरायणाचीच प्रतीक्षा केली होती. वैज्ञानिक दृष्टिकोनातून विचार केला, तर हिवाळ्यात शरीराची प्रतिकारशक्ती वाढवण्यासाठी उष्णतेची आणि ऊर्जेची गरज असते. या काळात खाल्ले जाणारे अन्न जसे की तीळ, गूळ, बाजरी आणि शेंगदाणे शरीराला उष्णता आणि ताकद देतात.</p><p>&nbsp;</p><h2>२. "तिळगूळ घ्या, गोड गोड बोला" - आपुलकीची साक्ष</h2><p>मकर संक्रांतीच्या सणात सर्वात महत्त्वाचे मानले जाते ते <strong>'तिळगूळ'</strong>. तीळ आणि गुळापासून बनवलेले लाडू किंवा वड्या एकमेकांना वाटून हा सण साजरा केला जातो.</p><p>&nbsp;</p><p><strong>तिळाचे वैशिष्ट्य:</strong> तीळ हे शरीराला उष्णता देणारे आणि आरोग्यासाठी अत्यंत गुणकारी मानले जाते. हिवाळ्यात तिळाचे सेवन केल्याने सांधेदुखी आणि थंडीपासून संरक्षण मिळते.</p><p>&nbsp;</p><p><strong>परस्पर संबंधांमधील गोडवा:</strong> "तिळगूळ घ्या आणि गोड गोड बोला" असे म्हणत एकमेकांना तिळगूळ वाटताना मागील सर्व मतभेद, कटूता विसरून नवीन नात्यांची सुरुवात करण्याचा संदेश दिला जातो. जसा गूळ आणि तीळ एकत्र घट्ट बांधले जातात, तसेच माणसांनीही समाजात प्रेमाने आणि एकजुटीने राहिले पाहिजे, हा त्यामागील मूळ उद्देश असतो.</p><p>&nbsp;</p><h2>३. महाराष्ट्रातील सण आणि महिलांचे वाण लुटण्याची परंपरा</h2><p>महाराष्ट्रात मकर संक्रांतीचा उत्साह पाहण्यासारखा असतो. हा सण सलग तीन दिवस साजरा केला जातो:</p><p>&nbsp;</p><p><strong>भोगरा (१३ जानेवारी):</strong> संक्रांतीच्या आदल्या दिवशी भोगी साजरी केली जाते. या दिवशी बाजरीची भाकरी, लोणी, तीळ लावून वांग्याची भाजी, खिचडी आणि मुगाच्या Dal चे पदार्थ खाण्याची पद्धत आहे.</p><p><strong>मकर संक्रांत (१४ जानेवारी):</strong> मुख्य संक्रांतीचा दिवस. या दिवशी सकाळी नदीवर स्नान करणे, दानधर्म करणे आणि देवपूजा केली जाते. महिला आवर्जून <strong>काळे वस्त्र</strong> परिधान करतात (थंडीच्या दिवसात काळा रंग उष्णता शोषून घेतो, म्हणूनच परंपरेत काळ्या रंगाला महत्त्व आहे).</p><p><strong>किंक्रांत / आटला (१५ जानेवारी):</strong> संक्रांतीच्या दुसऱ्या दिवशी किंक्रांत असते.</p><p>महाराष्ट्रात विशेषतः <strong>सुवासिनींसाठी (विवाहित महिलांसाठी)</strong> संक्रांतीचे विशेष महत्त्व असते. नवीन लग्न झालेली नवी सुनेचे पहिले वर्ष 'लुटणे' किंवा वाण देण्याची प्रथा आहे. महिला एकत्र जमून एकमेकींना वाण देतात, काळे साडेपाच वर्षांचे वाण, वाणामध्ये हलवा, दागिने, फळे आणि उपयोगाच्या वस्तू दिल्या जातात. या निमित्ताने महिलांचा स्नेहमेळावा आणि आनंद साजरा होतो.</p><p>&nbsp;</p><h2>४. पतंग उडवण्याचा उत्साह आणि बालपणीच्या आठवणी</h2><p>मकर संक्रांतीचा दिवस उजाडला की आकाशात रंगीबेरंगी पतंगांची रेलचेल पाहायला मिळते. गुजरात, राजस्थान, महाराष्ट्र आणि उत्तर भारतात पतंगबाजी हा या सणाचा मुख्य आकर्षणाचा केंद्रबिंदू असतो.</p><p>सकाळपासूनच गच्च्यांवर आणि मैदानांवर तरुणांची गर्दी जमते. <strong>"काय कट् लाय!"</strong>, <strong>"वो अल्लाऽऽ..."</strong> अशा आनंदाच्या घोषणा देत आकाशात पतंग कापणे आणिप पळवणे यामध्ये एक वेगळाच रोमांच असतो. लहान मुलांपासून मोठ्यांपर्यंत सर्वजण या खेळाचा मनसोक्त आनंद घेतात. पतंग उडवण्यामुळे सूर्यप्रकाशात (व्हिटॅमिन डी मिळवण्यासाठी) काही वेळ घालवणे आरोग्यासाठीही फायदेशीर ठरते.</p><p>&nbsp;</p><h2>५. निसर्गाबद्दल कृतज्ञता व्यक्त करण्याचा सण</h2><p>मकर संक्रांत हा प्रामुख्याने <strong>निसर्ग आणि कृषी संस्कृतीचा सण</strong> आहे. या काळात शेतात नवीन पिके तयार झालेली असतात (जसे की ज्वारी, बाजरी, ऊस, तीळ, भुईमूग). शेतकरी राजा आपल्या घामातून पिकवलेले अन्न जगताला देतो, त्याबद्दल निसर्गाची आणि ईश्वराची कृतज्ञता व्यक्त करण्यासाठी हा सण साजरा केला जातो. महाराष्ट्रात या काळात पुरणपोळीचा नैवेद्य दाखवून देवाची पूजा केली जाते.</p><h2>&nbsp;</h2><p>मकर संक्रांत हा सण आपल्याला केवळ खाण्यापिण्याचा किंवा आनंद साजरा करण्याचा प्रसंग देत नाही, तर तो आपल्या सांस्कृतिक मूल्यांची आठवण करून देतो. धावपळीच्या आणि यांत्रिक युगात नातेसंबंधांमध्ये आलेला दुभंगलेपणा दूर करून आपुलकीची वीण घट्ट करण्याचे काम हे सण करतात.</p><p>चला, या सुंदर मकर संक्रांतीला आपणही आपल्या जीवनातील कटूता विसरून प्रेमाचा आणि स्नेहाचा 'तिळगूळ' वाटूया आणि निसर्गाच्या या चैतन्यमय रूपाचे मनापासून स्वागत करूया! तुम्हा सर्वांना मकर संक्रांतीच्या हार्दिक शुभेच्छा!</p>

🪷

महाशिवरात्री

मार्च १२ · महाशिवरात्री हा भगवान शंकराचा अत्यंत पवित्र सण आहे.

🪷

गणेश जयंती (माघी चतुर्थी)

मार्च १७ · माघ शुद्ध चतुर्थीला श्री गणेश जयंती साजरी केली जाते.

🪷

वसंत पंचमी / सरस्वती पूजा

मार्च १८ · <p><strong>वसंत पंचमी आणि सरस्वती पूजा: ऋतूंचा राजा आणि ज्ञानाचा उत्सव</strong></p><p>भारताला 'उत्सवांचा देश' म्हटले जाते. येथे प्रत्येक ऋतूचे, प्रत्येक परिवर्तनाचे स्वागत अत्यंत उत्साहात आणि आनंदाने केले जाते. ऋतू चक्रानुसार वर्षभरात सहा ऋतू येतात, त्यापैकी 'वसंत ऋतू' हा सर्वांत सुंदर, आल्हाददायक आणि चैतन्यमय ऋतू मानला जातो. या ऋतूचे आगमन ज्या पवित्र दिवशी होते, तो दिवस म्हणजेच 'वसंत पंचमी' किंवा 'श्रीपंचमी'.माघ शुद्ध पंचमीला वसंत पंचमी आणि सरस्वती देवीची पूजा केली जाते.</p><p>हा दिवस केवळ निसर्गाच्या परिवर्तनाचा सोहळा नाही, तर बुद्धी, कला, संगीत आणि ज्ञानाची अधिष्ठाता असणारी देवी सरस्वती हिच्या पूजेचा म्हणजेच 'सरस्वती पूजा' चा पवित्र सण आहे. या लेखातून आपण वसंत पंचमीचे महत्त्व, सांस्कृतिक पार्श्वभूमी, पूजेची पद्धत आणि आपल्या जीवनातील त्याचे स्थान यावर सविस्तर चर्चा करणार आहोत.</p>

🪷

धुलिवंदन (धुळवड)

मार्च २९ · होळीच्या दुसऱ्या दिवशी धुळवड (धुलिवंदन) उत्साहात साजरी केली जाते.

🪷

संत तुकाराम महाराज बीज

मार्च ३० · जगद्गुरू संत तुकाराम महाराज यांचा वैकुंठगमन दिन.

🌍 राष्ट्रीय व आंतरराष्ट्रीय विशेष दिवस ५१४१
🌍

राष्ट्रीय युवक दिन

जाने. १२ · स्वामी विवेकानंद यांच्या जन्मदिनी साजरा केला जातो.

🌍

राष्ट्रीय मतदार दिन

जाने. २५ · तरुण मतदारांना राजकीय प्रक्रियेत सहभागी होण्यासाठी प्रोत्साहित करतो.

🌍

प्रजासत्ताक दिन

जाने. २६ · भारताचे संविधान अमलात आल्याच्या दिवसाचा सन्मान करण्यासाठी प्रजासत्ताक दिन साजरा केला जातो.

🌍

जागतिक मातृभाषा दिन

फेब्रु. २१ · भाषिक आणि सांस्कृतिक विविधता आणि बहुभाषिकतेविषयी जागरूकता वाढवणे.

🌍

राष्ट्रीय विज्ञान दिन

फेब्रु. २८ · सर सी. व्ही. रमण यांनी रमण परिणामाचा शोध लावल्याच्या स्मरणार्थ साजरा केला जातो.

🌍

जागतिक महिला दिन

मार्च ८ · महिलांच्या सामाजिक, आर्थिक, सांस्कृतिक आणि राजकीय कामगिरीचा गौरव करणारा जागतिक दिवस.

☀️ खगोल माहिती
☀️उत्तरायण प्रारंभ१४ जाने.
☀️दक्षिणायन प्रारंभ१६ जुलै
🌑अमावस्या१२
🌕पौर्णिमा१२
🔱 राशिचक्र
♈मेष
♉वृषभ
♊मिथुन
♋कर्क
♌सिंह
♍कन्या
♎तुला
♏वृश्चिक
♐धनु
♑मकर
♒कुंभ
♓मीन
काल करे सो आज कर, आज करे सो अब।
पल में प्रलय होएगी, बहुरि करेगा कब॥
— कबीरदास
Advertisement
🪔
🪔

ॐ सर्वे भवन्तु सुखिनः। सर्वे सन्तु निरामयाः।

May all be happy. May all be free from illness.

🪔
✨
🪔
🌸
✨
🌺
✕
📢

प्रायोजित जाहिरात

आम्हाला पाठिंबा द्या
जाहिरात
📅 कॅलेंडर 🪷 सण-उत्सव 🔮 राशीभविष्य 📰 ब्लॉग्स