પ્રદોષ વ્રત (૧૮૭૧)
Pune માં સચોટ પંચાંગ સમય અનુસાર
વ્રતનું મહત્વ અને માહિતી
प्रदोष व्रत हे भगवान शिव आणि माता पार्वती यांना समर्पित असून त्रयोदशी तिथीला पाळले जाते. प्रदोष म्हणजे सूर्यास्तानंतरचा संध्याकाळचा वेळ. कथेनुसार, महादेवांनी सृष्टी वाचवण्यासाठी समुद्रमंथनातील विष याच दिवशी प्राशन केले होते. या दिवशी प्रदोष काळात महादेवाची पूजा केल्याने आरोग्य लाभते, सर्व पापे नष्ट होतात आणि कर्जमुक्ती मिळते.
प्रदोष व्रताची मुख्य पूजा 'प्रदोष काळात' म्हणजेच सूर्यास्तापूर्वी ४५ मिनिटे आणि सूर्यास्तानंतर ४५ मिनिटे या वेळेत केली पाहिजे. या काळातच उपवास सोडावा.
- शिवलिंग किंवा शिव परिवाराचे चित्र
- ताजी बेलपत्र (बेल पाने)
- धोत्रा फूल आणि फळ
- पांढरे चंदन आणि भस्म (विभूती)
- अभिषेकासाठी पंचामृत (दूध, दही, मध, तूप, साखर) आणि गंगाजळ
- पांढरी फुले आणि अक्षता (अखंड तांदूळ)
- धूप, अगरबत्ती आणि आरतीसाठी कापूर-दिवा
- ताजी फळे आणि पाणी
- सकाळी स्नान करून महादेवाच्या पूजेचा संकल्प करावा.
- सकाळी शिवाला जल आणि बेलपत्र अर्पण करावे.
- दिवसभर उपवास ठेवावा आणि शिव नामाचा जप करावा.
- प्रदोष काळात (सूर्यास्ताच्या वेळेस) पुन्हा स्नान करावे.
- शिवलिंगाला दूध, दही, मध आणि गंगाजलाने अभिषेक करावा.
- शिवलिंगावर चंदन-भस्म लावून बेलपत्र आणि धोत्रा अर्पण करावे.
- प्रदोष व्रत कथा वाचावी आणि महामृत्युंजय मंत्राचा जप करावा.
- कापूर लावून आरती करावी आणि नैवेद्य दाखवून उपवास सोडावा.
વાર્ષિક વ્રત કેલેન્ડર તારીખો અને સમય
| # | તારીખ | વાર | મહિનો / તિથિ | શુભ મુહૂર્ત |
|---|---|---|---|---|
| ૧ | ૩ જાન્યુઆરી ૧૮૭૧ | મંગળવાર | પોષ શુક્લ પક્ષ બારસ | प्रदोष काळ: 18:02 – 20:26 |
| ૨ | ૧૮ જાન્યુઆરી ૧૮૭૧ | બુધવાર | મહા કૃષ્ણ પક્ષ બારસ | प्रदोष काळ: 18:11 – 20:35 |
| ૩ | ૨ ફેબ્રુઆરી ૧૮૭૧ | ગુરુવાર | મહા શુક્લ પક્ષ બારસ | प्रदोष काळ: 18:20 – 20:44 |
| ૪ | ૧૬ ફેબ્રુઆરી ૧૮૭૧ | ગુરુવાર | ફાગણ કૃષ્ણ પક્ષ બારસ | प्रदोष काळ: 18:27 – 20:51 |
| ૫ | ૪ માર્ચ ૧૮૭૧ | શનિવાર | ફાગણ શુક્લ પક્ષ બારસ | प्रदोष काळ: 18:32 – 20:56 |
| ૬ | ૧૮ માર્ચ ૧૮૭૧ | શનિવાર | ચૈત્ર કૃષ્ણ પક્ષ બારસ | प्रदोष काळ: 18:36 – 21:00 |
| ૭ | ૨ એપ્રિલ ૧૮૭૧ | રવિવાર | ચૈત્ર શુક્લ પક્ષ બારસ | प्रदोष काळ: 18:39 – 21:03 |
| ૮ | ૧૬ એપ્રિલ ૧૮૭૧ | રવિવાર | વૈશાખ કૃષ્ણ પક્ષ બારસ | प्रदोष काळ: 18:43 – 21:07 |
| ૯ | ૨ મે ૧૮૭૧ | મંગળવાર | વૈશાખ શુક્લ પક્ષ બારસ | प्रदोष काळ: 18:47 – 21:11 |
| ૧૦ | ૧૬ મે ૧૮૭૧ | મંગળવાર | જ્યેષ્ઠ કૃષ્ણ પક્ષ બારસ | प्रदोष काळ: 18:52 – 21:16 |
| ૧૧ | ૩૧ મે ૧૮૭૧ | બુધવાર | જ્યેષ્ઠ શુક્લ પક્ષ બારસ | प्रदोष काळ: 18:58 – 21:22 |
| ૧૨ | ૧૪ જૂન ૧૮૭૧ | બુધવાર | અષાઢ કૃષ્ણ પક્ષ બારસ | प्रदोष काळ: 19:02 – 21:26 |
| ૧૩ | ૧૪ જુલાઈ ૧૮૭૧ | શુક્રવાર | અષાઢ કૃષ્ણ પક્ષ બારસ | प्रदोष काळ: 19:06 – 21:30 |
| ૧૪ | ૨૯ જુલાઈ ૧૮૭૧ | શનિવાર | શ્રાવણ શુક્લ પક્ષ બારસ | प्रदोष काळ: 19:02 – 21:26 |
| ૧૫ | ૧૩ ઓગસ્ટ ૧૮૭૧ | રવિવાર | શ્રાવણ કૃષ્ણ પક્ષ બારસ | प्रदोष काळ: 18:55 – 21:19 |
| ૧૬ | ૨૭ ઓગસ્ટ ૧૮૭૧ | રવિવાર | ભાદરવો શુક્લ પક્ષ બારસ | प्रदोष काळ: 18:45 – 21:09 |
| ૧૭ | ૧૧ સપ્ટેમ્બર ૧૮૭૧ | સોમવાર | ભાદરવો કૃષ્ણ પક્ષ બારસ | प्रदोष काळ: 18:33 – 20:57 |
| ૧૮ | ૨૫ સપ્ટેમ્બર ૧૮૭૧ | સોમવાર | આસો શુક્લ પક્ષ બારસ | प्रदोष काळ: 18:20 – 20:44 |
| ૧૯ | ૧૧ ઓક્ટોબર ૧૮૭૧ | બુધવાર | આસો કૃષ્ણ પક્ષ બારસ | प्रदोष काळ: 18:07 – 20:31 |
| ૨૦ | ૨૫ ઓક્ટોબર ૧૮૭૧ | બુધવાર | કારતક શુક્લ પક્ષ બારસ | प्रदोष काळ: 17:57 – 20:21 |
| ૨૧ | ૧૦ નવેમ્બર ૧૮૭૧ | શુક્રવાર | કારતક કૃષ્ણ પક્ષ બારસ | प्रदोष काळ: 17:50 – 20:14 |
| ૨૨ | ૨૩ નવેમ્બર ૧૮૭૧ | ગુરુવાર | માગશર શુક્લ પક્ષ બારસ | प्रदोष काळ: 17:48 – 20:12 |
| ૨૩ | ૯ ડિસેમ્બર ૧૮૭૧ | શનિવાર | માગશર કૃષ્ણ પક્ષ બારસ | प्रदोष काळ: 17:49 – 20:13 |
| ૨૪ | ૨૩ ડિસેમ્બર ૧૮૭૧ | શનિવાર | પોષ શુક્લ પક્ષ બારસ | प्रदोष काळ: 17:55 – 20:19 |