Job करणारी स्त्री: डबल ड्युटी - घर, ऑफिस आणि अपेक्षांचे ओझे

               आपल्या समाजात एक अतिशय सोयीस्कर गैरसमज पसरलेला आहे—"स्त्री working असो वा गृहिणी, घर सांभाळणे आणि घराची सगळी कामे करणे हे शेवटी तिचेच कर्तव्य आहे!"

आजच्या काळात स्त्रिया पुरुषांच्या खांद्याला खांदा लावून प्रत्येक क्षेत्रात पुढे जात आहेत, मोठ्या हुद्यांवर काम करत आहेत आणि कुटुंबाला आर्थिक हातभार लावत आहेत. पण दुर्दैवाने, घरच्या उंबरठ्याआड प्रवेश करताच तिच्या या कौशल्याची आणि आर्थिक योगदानाची गणना दुय्यम ठरते. पुरुषाने ऑफिसचे काम केले की त्याचे कर्तव्य संपते, पण स्त्रीसाठी मात्र ऑफिस सुटल्यानंतर तिची 'दुसरी शिफ्ट' सुरू होते!

ऑफिसला जाताना आणि निघताना डोक्यात चालणारा 'मल्टीटास्किंग' विचार!

एखादा पुरुष जेव्हा ऑफिसहून घरी येतो, तेव्हा तो "मी आज खूप थकलो आहे" असे सांगून सोफ्यावर बसून चहाची वाट पाहू शकतो. पण job करणाऱ्या स्त्रीला थकण्याचा किंवा तक्रार करण्याचा हक्क जणू निसर्गाने दिलेलाच नाही!

कामावरून निघताना आणि लोकल ट्रेन किंवा बस पकडतानाच तिच्या डोक्यात घरच्या कामांचे गणित सुरू झालेले असते:

"आज रात्रीच्या जेवणात काय बनवायचे?"

"संध्याकाळी घरी जाताना भाजी घ्यायची आहे आणि वेळ वाचवण्यासाठी ट्रेनमध्येच ती निवडून ठेवायची आहे."

"घरी पोहोचताच कपड्यांचे मशीन लावायचे आहे, जेणेकरून रात्रीत ते वाळतील आणि उद्या सकाळी सर्वांना वेळेवर मिळतील."

"मुलांचा अभ्यास अजून बाकी आहे, तो रात्री घ्यावा लागेल."

"उद्या सकाळी सर्वांच्या टिफिनसाठी काय तयारी करायची?"

घरी पोहोचल्यावर स्वयंपाक, सासू-सासऱ्यांची औषधे, मुलांचे शिक्षण, भांडी-कपडे आणि घर नीटनेटक ठेवणे ही सगळी कामे ती धावपळ करत उरकते. आणि हे सर्व झाल्यावर, रात्री उशिरा जेव्हा सर्वजण झोपतात, तेव्हा ऑफिसच्या बॉसेने दिलेले उरलेले टार्गेट पूर्ण करण्यासाठी ती लॅपटॉप उघडून बसते!

सण-उत्सव आणि अतिरिक्त अपेक्षा!

सण-उत्सव आले की नोकरदार स्त्रीची तारांबळ आणखी वाढते. ऑफिसमधून रजा मिळणे कठीण असते, तरीही घराची साफसफाई, रद्दी-भंगार देणे, सणाचे पदार्थ बनवणे, पाहुण्यांची उठबस करणे आणि तरीही हसतमुखाने सर्वांना सर्व्ह करणे, या सगळ्या गोष्टींमध्ये तिचा स्वतःचा श्वास गुदमरतो.

या सगळ्यात ती स्वतःच्या आरोग्याकडे, स्वतःच्या आवडीनिवडींकडे आणि छोट्या-छोट्या आनंदांकडे पूर्णपणे दुर्लक्ष करते. "मला काय आवडते?" हा प्रश्न ती स्वतःला विचारायलाच विसरून जाते.

तक्रार नाही, फक्त एका 'आपुलकीच्या' शब्दाची गरज!

नोकरदार स्त्रीला तिच्या कामांचा मोबदला किंवा मोठा पुरस्कार नको असतो. तिला गरज असते ती घरातील सदस्यांच्या आणि पुरुषांच्या आधाराची, कौतुकाची आणि आपुलकीची!

विचार करा, जर घरी आल्यावर तिला घरातील व्यक्तींकडून असे शब्द ऐकायला मिळाले तर:

"अग, तूसुद्धा दिवसभर ऑफिसमध्ये काम करून थकली असशील. जरा थोडा वेळ शांत बस, चहा मी करतो. आपण दोघांनी मिळून रात्रीची कामे उरकून घेऊ. तू घर, ऑफिस आणि मुले सगळं किती छान मॅनेज करतेस!"

केवळ हे दोन शब्द तिची दिवसभराची सर्व थकवा घालवण्यासाठी पुरेसे असतात. या शब्दांमुळे तिला एक नवा हुरूप मिळतो आणि सर्वात महत्त्वाचे म्हणजे तिला 'नैतिक पाठिंबा' (Moral Support) मिळतो.

जबाबदारीची समान वाटणी हीच काळाची गरज!

घर हे जितके स्त्रीचे आहे, तितकेच ते पुरुषाचेही आहे. त्यामुळे घरातील कामे, मुलांचे संगोपन आणि कौटुंबिक जबाबदाऱ्या या केवळ स्त्रीच्या खांद्यावर न टाकता पुरुषांनी आणि घरातील इतरांनी त्यात मनापासून वाटा उचलला पाहिजे.

शेवटी सर्व  स्त्रियांना एकच सांगणे आहे: 

तुम्ही 'सुपरवुमन' आहात पण स्वतःच्या आरोग्याचा बळी देऊन सर्वांना खूश ठेवणे बंद करा. घरातील कामांची मदत मागा, जबाबदाऱ्यांची वाटणी करा आणि जेव्हा खूप थकवा जाणवेल तेव्हा "आज मी काम करू शकत नाही" हे ठामपणे सांगायला शिका. स्वतःसाठी वेळ काढणे हा तुमचा हक्क आहे!