स्त्रीनेच केला स्त्रीचा घात, हा गैरसमज पुसून टाकूया: एकटीची सुरुवात, संपूर्ण समाजाची नवी वाट!

 (टीप :- सर्वच ठिकाणी नकारात्मकता असते असे नाही, अनेक घरांमध्ये स्त्रिया एकमेकींची ताकद बनूनही राहतात. पण जिथे कुठे बदलाची गरज आहे, तिथल्या मानसिकतेला सकारात्मक दिशा देणे हाच यामागील मूळ हेतू आहे.)

            आपल्या समाजात वर्षानुवर्षे एक वाक्य अत्यंत आवडीने ऐकायला मिळते - "एक स्त्रीच दुसऱ्या स्त्रीची सगळ्यात मोठी शत्रू असते." सासू-सून, नंदा-भावजय, किंवा मैत्रिणींमधील वाद चवीने चर्चिले जातात. पण कधी आपण या वाक्यामागचे वास्तव तपासले आहे का? मुळात स्त्री ही कधीही जन्मापासून कोणाची शत्रू नसते. तिला ज्या वातावरणात राहावे लागते, ज्या साच्यात ढाळावे लागते, तिथे तिच्या मनात असुरक्षिततेची भावना निर्माण केली जाते. पण जर दोन पावले पुढे टाकून, कोणतीही ईर्ष्या (Jealousy) वा मत्सर मनात न ठेवता एका स्त्रीने दुसऱ्या स्त्रीच्या पाठीशी खंबीरपणे उभी राहण्याचे ठरवले, तर कितीतरी जणींचे आयुष्य सुधारू शकते, त्यांची प्रगती होऊ शकते!

१. नात्यांचे कोणतेही बंधन नको: स्त्री असण्याचा सन्मान

स्त्री आणि स्त्रीचे नाते मग ते कोणत्याही स्वरूपात असो - आई-मुलीचे असो, सासू-सुनेचे असो, नंदा-भावजयीचे असो, दोन मैत्रिणींचे असो किंवा अगदी दोन शेजाऱ्यांचे असो.

नात्याचे लेबल काहीही असो, महत्त्वाचे असते ती परस्पर समज आणि आदर.

जेव्हा एक स्त्री दुसऱ्या स्त्रीमधील कौशल्य (Caliber) आणि क्षमतांचा स्वीकार करते, तेव्हा आपोआपच मनातील स्पर्धा संपते.

जेव्हा आपण एकमेकींच्या प्रगतीसाठी हात पुढे करतो, तेव्हा हळूहळू एकमेकींविषयीचा आदर वाढू लागतो आणि नात्यात एक वेगळीच वीण तयार होते.

२. स्पर्धा संपवून परस्परांना ‘पुश’ करणे (Lifting Each Other Up)

समाजात प्रत्येकजण आपापल्या लढाईत व्यस्त असतो. अशा वेळी जर एक स्त्री दुसऱ्या स्त्रीच्या पाठीशी खंबीरपणे उभी राहिली, तर तिला मिळणारे मानसिक बळ अफाट असते.

जेव्हा आपण दुसऱ्याच्या यशात स्वतःचा आनंद मानतो, तेव्हा आपोआपच एक पॉवरफुल पॉझिटिव्ह वातावरण तयार होते.

"मी पुढे गेले पाहिजे, पण माझ्यासोबत ती सुद्धा पुढे गेली पाहिजे," हा विचार जेव्हा मनात येतो, तेव्हा प्रगतीचा वेग दुप्पट होतो. एकमेकींना प्रोत्साहन देऊन पुढे नेणे हीच खऱ्या अर्थाने स्त्रीशक्तीची ओळख आहे.

३. "सुरुवात कोणी ना कोणीतरी केलीच पाहिजे, मग आपल्यापासून का नाही?"

हा सर्वात महत्त्वाचा प्रश्न आहे. अनेकदा आपण वाट पाहत असतो की समोरची व्यक्ती बदलेल, मग मी बदलेन. पण जोपर्यंत आपण स्वतःहून पाऊल उचलत नाही, तोपर्यंत परिस्थिती बदलणार कशी?

हे खरे आहे की प्रत्येकातच सुरुवातीला ही समज किंवा प्रगल्भता असेल असे नाही. काहींच्या मनात पूर्वापार चालत आलेला पूर्वग्रह असू शकतो.

पण तरीही, "आपण सुरुवात करायला काय हरकत आहे?" हा प्रश्न आपण स्वतःला विचारला पाहिजे. बदल हा नेहमी एका लहान सुरीपासून आणि एका थेंबापासून सुरू होतो.

४. जुनाट मानसिकतेला स्पष्ट नकार: "मी सहन केले, पण माझी पुढची पिढी किंवा इतर स्त्रिया का सहन करतील?"

जुन्या काळात अनेकींनी सासूच्या हाताखाली किंवा कुटुंबाच्या दबावाखाली प्रचंड त्रास, अन्याय आणि दुजाभाव सहन केला असेल. अनेकदा असा दृष्टिकोनही पाहायला मिळतो की, "आम्ही आमच्या काळात सगळे त्रास सहन केले, मग हिने का नाही करायचे?"

पण हा अत्यंत चुकीचा विचार आहे. "मी सहन केले, पण माझ्या आसपासची कोणतीही स्त्री आता तो त्रास सहन करणार नाही, तिने का करावा?" हा विचार जर आपल्या मनात आला, तर खरा सामाजिक बदल घडतो.

भूतकाळातील वेदनांचे उगमस्थान पुढच्या पिढीवर लादण्याऐवजी ती साखळी तिथेच खंडित करणे हीच खरी सुजाणपणाची लक्षणे आहेत.

५. एका स्त्रीचे आयुष्य घडवण्याचा संकल्प आणि सद्भाव

"मी कमीत कमी एका तरी स्त्रीला तिचे करिअर घडवायला, तिला संकटातून बाहेर काढायला मदत करणारच," हा सद्भाव जेव्हा आपल्या मनात पक्का होतो, तेव्हा संपूर्ण आयुष्याचा दृष्टिकोन बदलून जातो.

आपल्याला कुणाचे कर्म सुधारता येणार नाही, ज्याचे त्याचे कर्माचे हिशोब होतच राहतील; पण आपण स्वतः मात्र कोणाचेतरी आयुष्य उद्ध्वस्त होण्यापासून वाचवू शकतो, कोणाच्यातरी चेहऱ्यावर हसू आणू शकतो.

जेव्हा तुम्ही एखाद्या गरजू महिलेला हात देता, तेव्हा तिचे आयुष्य तर सुधारतेच, पण तुमच्या स्वतःच्या मनाला जी असीम शांती मिळते, ती कशातही विकत मिळू शकत नाही.

निष्कर्ष

या प्रवासाची सुरुवात मी एका स्त्रीचे आयुष्य सुधारण्यापासून आणि तिला सर्वतोपरी मदत करण्यापासून केली आहे. आता वेळ आली आहे की आपण सर्वांनी मिळून हा विचार पुढे नेला पाहिजे. तुम्ही कधी हा विचार केला आहे का? किंवा कधी असा हात पुढे केला आहे का? चला, आजपासूनच ठरवूया - जिथे दिसेल तिथे अन्याय किंवा खचलेली स्त्री, तिथे तिला दाबण्याऐवजी तिचा हात धरून तिला उभे करूया. कारण जेव्हा एक स्त्री उभी राहते, तेव्हा संपूर्ण कुटुंब आणि समाज उभा राहतो!

तुम्हाला हा ब्लॉग आवडला तर नक्की शेअर करा!