गृहिणीच्या अदृश्य कष्टांची कहाणी

दिवसभर घरातच तर असतेस, तुला काय एवढं काम असतं?" 

हा एक असा प्रश्न आहे जो देशातील कोट्यवधी गृहिणींना (Housewives) आयुष्यात कधी ना कधी नक्कीच ऐकावा लागतो. नोकरीवरून थकलेला नवरा जेव्हा संध्याकाळी घरी येतो किंवा मुले शाळेतून येतात, तेव्हा गृहिणीच्या कामाचे मोल एका वाक्यात शून्य केले जाते. पण खरंच गृहिणीला काहीच काम नसते का?

सत्य तर हे आहे की, ९ ते ५ नोकरी करणाऱ्या पुरुषापेक्षा किंवा व्यक्तीपेक्षा गृहिणी २४ तास, आठवड्याचे साती दिवस कोणतीही सुट्टी न घेता सर्वात जास्त आणि बिनपगारी काम करत असते!

सकाळच्या टिफिनपासून सुरू होणारी 'नाॅन-स्टॉप' शिफ्ट!

गृहिणीच्या दिवसाची सुरुवात घरातील सर्वांच्या आधी होते. भल्या पहाटे उठून नवऱ्याचा आणि मुलांचा टिफिन बनवणे, त्यांच्यासाठी चहा-नाश्ता तयार करणे इथून तिचा दिवस सुरू होतो.

तिचा संपूर्ण दिवस वेगवेगळ्या भूमिकांमधून आणि अगणित जबाबदाऱ्यांमधून जातो:

कुटुंबाची केअरटेकर: 

सासू-सासऱ्यांच्या औषधांच्या वेळा सांभाळण्यापासून ते मुलांचा अभ्यास घेण्यापर्यंत ती प्रत्येक गोष्ट चोख बजावते.

होम मेकर आणि मॅनेजर: 

घरात काय संपले आहे, किराणा काय आणायचा आहे, महिन्याचे बजेट कसे सांभाळायचे याचा सगळा हिशोब तिच्या डोक्यात असतो.

स्वच्छता आणि नीटनेटकपणा:

कपडे धुणे, ते वाळवून इस्त्री करणे, घर झाडून-पुसून चकचकीत ठेवणे आणि भांडी घासणे यात तिची प्रचंड ऊर्जा खर्च होते.

सकाळचा ब्रेकफास्ट झाला की दुपारच्या जेवणाची चिंता, दुपारचे जेवण झाले की संध्याकाळच्या चहा-नाश्त्याची तयारी आणि संध्याकाळ झाली की रात्रीच्या स्वयंपाकाची धावपळ... शेवटी रात्री झोपतानाही तिच्या डोक्यात उद्या सकाळी टिफिनला काय करायचे, हाच विचार फिरत असतो. अशा रीतीने तिचा पूर्ण पर्वकाळ या स्वयंपाकाच्या आणि घराच्या विचारातच निघून जातो.

सण-उत्सव: इतरांसाठी मजा, तिच्यासाठी अतिरिक्त ओझे!

सण-उत्सव किंवा घरी पाहुणे येणे म्हणजे घरातील बाकीच्यांसाठी आनंद, गप्पा आणि मौजमजा असते. पण एका गृहिणीसाठी मात्र हा काळ सर्वात जास्त थकवणारा असतो.

दिवसभर किचन ड्युटी सांभाळणे, पाहुण्यांना हसतमुखाने अटेंड करणे, त्यांच्यासाठी चांगला-चुंगला स्वयंपाक बनवणे आणि सर्वांची मने जपणे यात ती पूर्णपणे थकून जाते. अशा वेळी तिच्याही मनात येत असेल ना? की तिनेही सर्वांबरोबर शांतपणे बसावे, ऐसपैस गप्पा माराव्यात, आयते खावे आणि या आनंदाचा एक भाग बनावे! पण परंपरा आणि 'आदर्श गृहिणी'च्या व्याख्येखाली तिला या आनंदापासून दूरच राहावे लागते.

जबाबदारीची विभागणी आणि आदराची गरज!

गृहिणी हे काही यंत्र नाही, तीसुद्धा रक्तामांसाची एक जिवंत व्यक्ती आहे. तिलाही विश्रांतीची, दोन क्षण शांतपणे स्वतःसाठी जगण्याची आणि छंदांसाठी वेळेची गरज असते.

घरातील सदस्यांनी काय करायला हवे?

१. कष्टाची जाणीव ठेवणे: "तू काय करतेस?" असं विचारण्याऐवजी, "तू दिवसभर खूप थकलीस, थोडा आराम कर" हे शब्द तिला प्रचंड ताकद देतात. 

२. कामाची वाटणी करणे: 

स्वयंपाकात मदत करणे, भांडी आवरणे, मुलांची कामे करणे किंवा सणासुदीला तिच्या खांद्यावरचा भार हलका करणे ही पुरुषांची आणि घरातील इतरांचीही तितकीच जबाबदारी आहे. 

३. तिला प्राधान्य (Priority) देणे: 

तिलाही तिच्या आवडीनिवडी जपता याव्यात, मित्र-मैत्रिणींशी गप्पा मारता याव्यात किंवा स्वतःसाठी वेळ देता यावा यासाठी घरातील सर्वांनी पुढाकार घेतला पाहिजे.

शेवटी स्त्रियांना एकच सांगणे आहे: 

घर सांभाळणे ही काही साधी गोष्ट नाही. तुम्ही घर चालवणाऱ्या खऱ्या सूत्रधार आहात. स्वतःच्या कष्टाचा स्वाभिमान बाळगा. घरात सर्वांची काळजी घेताना स्वतःच्या विश्रांतीचा आणि आनंदाचा बळी देऊ नका. जेव्हा तुम्ही स्वतःच्या कामाचे मोल ओळखाल आणि विश्रांतीचा हक्क मागाल, तेव्हाच समाज तुम्हाला "तुला काय काम असतं?" असे विचारणे बंद करेल!