व्रत व उपवास कॅलेंडर
✦
📍 PUNE
पौर्णिमा व्रत (१६१६)
Pune मधील अचूक पंचांग वेळेनुसार
📍 Pune
१८.५२०४° N · ७३.८५६७° E
व्रताचे महत्त्व व माहिती
पौर्णिमा व्रत हे प्रत्येक महिन्याच्या पूर्ण चंद्राच्या दिवशी (पौर्णिमेला) पाळले जाते. हे व्रत मुख्यत्वे भगवान सत्यनारायण (विष्णूचे रूप) आणि चंद्रदेवाला समर्पित आहे. पौर्णिमेचा चंद्र हा पूर्णता आणि मानसिक शांततेचे प्रतीक मानला जातो. या दिवशी व्रत आणि सत्यनारायणाची पूजा केल्याने कुटुंबात सुख, समृद्धी, शांती आणि समृद्धी लाभते, तसेच मानवी मनातील नकारात्मकता दूर होते.
✨ व्रत व पूजेची वेळ
पौर्णिमा व्रत सकाळी सूर्योदयापासून सुरू होते. सत्यनारायण पूजा दुपारी किंवा संध्याकाळी प्रदोष काळात करणे शुभ मानले जाते. संध्याकाळी चंद्रोदयानंतर अर्घ्य देऊन उपवास सोडावा.
📋 पूजा साहित्य
- भगवान सत्यनारायणाची मूर्ती किंवा प्रतिमा
- पूजा विधीसाठी चौरंग आणि पिवळे कापड
- केळीचे खांब किंवा आंब्याची पाने (तोरणासाठी)
- पंचामृत (दूध, दही, तूप, मध, साखर)
- गव्हाच्या पिठाचा शिरा (सत्यनारायणाचा विशेष प्रसाद)
- हळद-कुंकू, चंदन आणि अक्षता
- ताजी फुले, दुर्वा आणि तुळशीपत्र
- नारळ, विड्याची पाने आणि सुपारी
- तांब्या आणि शुद्ध पाणी
🪷 पूजा विधी
- सकाळी लवकर स्नान करून देवघर स्वच्छ करावे.
- चौरंगावर पिवळे वस्त्र पसरून सत्यनारायणाची मूर्ती स्थापित करावी.
- मूर्तीला पंचामृताने स्नान घालावे, चंदन-कुंकू लावावे.
- फुले, तुळशीपत्र आणि केळीच्या पानांनी देव्हारा सजवावा.
- सत्यनारायणाचा विशेष प्रसाद (शिरा) आणि फळे अर्पण करावीत.
- सत्यनारायणाची व्रत कथा श्रवण किंवा पठण करावी.
- धूप-दीप लावून आरती करावी आणि सर्वांना प्रसाद द्यावा.
- संध्याकाळी चंद्राला अर्घ्य देऊन दर्शन घ्यावे आणि उपवास सोडावा.
व्रत कॅलेंडर तारखा व वेळ
| # | तारीख | वार | महिना / तिथी | शुभ मुहूर्त |
|---|---|---|---|---|
| १ | ३ जानेवारी १६१६ | रविवार | पौष शुक्ल पक्ष Pournima | प्रदोष काळ: 18:34 – 20:58 |
| २ | २ फेब्रुवारी १६१६ | मंगळवार | माघ शुक्ल पक्ष Pournima | प्रदोष काळ: 18:53 – 21:17 |
| ३ | ३ मार्च १६१६ | गुरुवार | फाल्गुन शुक्ल पक्ष Pournima | प्रदोष काळ: 19:05 – 21:29 |
| ४ | २ एप्रिल १६१६ | शनिवार | चैत्र शुक्ल पक्ष Pournima | प्रदोष काळ: 19:12 – 21:36 |
| ५ | १ मे १६१६ | रविवार | वैशाख शुक्ल पक्ष Pournima | प्रदोष काळ: 19:19 – 21:43 |
| ६ | ३१ मे १६१६ | मंगळवार | ज्येष्ठ शुक्ल पक्ष Pournima | प्रदोष काळ: 19:30 – 21:54 |
| ७ | २९ जून १६१६ | बुधवार | आषाढ शुक्ल पक्ष Pournima | प्रदोष काळ: 19:38 – 22:02 |
| ८ | २८ जुलै १६१६ | गुरुवार | श्रावण शुक्ल पक्ष Pournima | प्रदोष काळ: 19:34 – 21:58 |
| ९ | २७ ऑगस्ट १६१६ | शनिवार | भाद्रपद शुक्ल पक्ष Pournima | प्रदोष काळ: 19:16 – 21:40 |
| १० | २५ सप्टेंबर १६१६ | रविवार | आश्विन शुक्ल पक्ष Pournima | प्रदोष काळ: 18:52 – 21:16 |
| ११ | २४ ऑक्टोबर १६१६ | सोमवार | कार्तिक शुक्ल पक्ष Pournima | प्रदोष काळ: 18:30 – 20:54 |
| १२ | २३ नोव्हेंबर १६१६ | बुधवार | मार्गशीर्ष शुक्ल पक्ष Pournima | प्रदोष काळ: 18:20 – 20:44 |
| १३ | २३ डिसेंबर १६१६ | शुक्रवार | पौष शुक्ल पक्ष Pournima | प्रदोष काळ: 18:28 – 20:52 |
भक्ती साहित्य (आरती, चालीसा, स्तोत्र व व्रत कथा)
विष्णु आरती (जय जगदीश हरे)
aartiॐ जय जगदीश हरे, स्वामी जय जगदीश हरे।
भक्त जनों के संकट, दास जनों के संकट, क्षण में दूर करे॥
ॐ जय जगदीश हरे॥...
श्री विष्णु चालीसा (संपूर्ण ४० चौपाया)
chalisaदोहा:
विष्णु सुनिए विनय, सेवक की चितलाय।
कीरत कुछ वर्णन करूँ, दीजै ज्ञान बताय॥...
श्री सत्यनारायण व्रत कथा (संपूर्ण ५ अध्याय)
vrat kathaसत्यनारायण पूजा पाच अध्याय संपूर्ण कथा:
अध्याय १: नैमिषारण्यात सूतजींनी शौनकादी ऋषींना कलियुगातील दुःखांचे निवारण करणाऱ्या व्रताविषयी सांगितले. नारद मुनींच्या विनंतीवरून भगवान विष्णूंनी स्वतः या व्रताची विधी व महत्त्व सांगितले होते....
वट सावित्री व्रत कथा (संपूर्ण सावित्री-सत्यवान कथा)
vrat kathaसावित्री आणि सत्यवान कथा:
सावित्रीने अल्पायुषी सत्यवानाशी लग्न केले. सत्यवानाच्या मृत्यूच्या दिवशी यमराज त्याचे प्राण घेऊन जाऊ लागले. सावित्री यमराजाच्या मागे गेली व आपल्या बुद्धिमत्तेने तीन वर मिळवले. तिने सासऱ्यांचे डोळे व राज्य परत मिळवले आणि स्वतःसाठी शंभर पुत्रांचे वरदान मिळवले. पतीशिवाय हे शक्य नसल्यामुळे यमराजाला सत्यवानाचे प्राण परत करावे लागले....
🪔
✨
🪔
🌸
✨
🌺
