व्रत व उपवास कॅलेंडर
✦
📍 PUNE
मासिक शिवरात्री (१४५५)
Pune मधील अचूक पंचांग वेळेनुसार
📍 Pune
१८.५२०४° N · ७३.८५६७° E
व्रताचे महत्त्व व माहिती
मासिक शिवरात्री हे प्रत्येक महिन्याच्या कृष्ण पक्षातील चतुर्दशीला साजरी केली जाते. हे व्रत भगवान शंकराला समर्पित आहे. असे मानले जाते की, या दिवशी महादेवांनी तांडव नृत्य केले होते आणि शिवलिंग रूपाने प्रकट झाले होते. मासिक शिवरात्रीचे व्रत केल्याने साधकाला स्वतःच्या इंद्रियांवर नियंत्रण ठेवण्यास मदत होते, वाईट विचार नष्ट होतात आणि मानसिक शांती लाभते.
✨ व्रत व पूजेची वेळ
मासिक शिवरात्रीचा उपवास सूर्योदयापासून सुरू होतो. मुख्य पूजा मध्यरात्री 'निशीथ काळात' करावी लागते. उपवास दुसऱ्या दिवशी सकाळी सोडावा.
📋 पूजा साहित्य
- शिवलिंग आणि देव्हाऱ्यात तांब्याचा तांब्या
- बेलपत्र (शक्यतो १०८ पाने), धोत्रा आणि शमी पाने
- अभिषेकासाठी पंचामृत (दूध, दही, मध, तूप, साखर) आणि गंगाजळ
- चंदन, विभूती आणि अष्टगंध
- पांढरे सुती जानवे (यज्ञोपवीत)
- धूप, अगरबत्ती आणि आरतीसाठी कापूर-दिवा
- नारळ, ताजी फळे आणि नैवेद्यासाठी खीर
🪷 पूजा विधी
- सकाळी स्नान करून शिवलिंगावर जलाभिषेक करावा आणि उपवासाचा संकल्प करावा.
- दिवसभर कडक उपवास करावा आणि शंकराचे चिंतन करावे.
- शिवरात्रीची मुख्य पूजा मध्यरात्री (निशीथ काळात) केली जाते.
- मध्यरात्री शिवलिंगाला पंचामृत आणि गंगाजलाने अभिषेक करावा.
- चंदन-भस्म लावून बेलपत्र, धोत्रा आणि जानवे अर्पण करावे.
- शिव चालीसा किंवा 'ओम नमः शिवाय' चा १०८ वेळा जप करावा.
- कापूर आरती करून नैवेद्य अर्पण करावा.
- रात्री जागरण करावे आणि दुसऱ्या दिवशी सकाळी स्नान करून पूजा झाल्यावर उपवास सोडावा.
व्रत कॅलेंडर तारखा व वेळ
| # | तारीख | वार | महिना / तिथी | शुभ मुहूर्त |
|---|---|---|---|---|
| १ | २५ जानेवारी १४५५ | गुरुवार | माघ कृष्ण पक्ष त्रयोदशी | निशीथ काळ पूजा वेळ |
| २ | २३ फेब्रुवारी १४५५ | शुक्रवार | फाल्गुन कृष्ण पक्ष त्रयोदशी | निशीथ काळ पूजा वेळ |
| ३ | २५ मार्च १४५५ | रविवार | चैत्र कृष्ण पक्ष त्रयोदशी | निशीथ काळ पूजा वेळ |
| ४ | २३ एप्रिल १४५५ | सोमवार | वैशाख कृष्ण पक्ष त्रयोदशी | निशीथ काळ पूजा वेळ |
| ५ | २३ मे १४५५ | बुधवार | ज्येष्ठ कृष्ण पक्ष त्रयोदशी | निशीथ काळ पूजा वेळ |
| ६ | २२ जून १४५५ | शुक्रवार | आषाढ कृष्ण पक्ष त्रयोदशी | निशीथ काळ पूजा वेळ |
| ७ | २१ जुलै १४५५ | शनिवार | श्रावण कृष्ण पक्ष त्रयोदशी | निशीथ काळ पूजा वेळ |
| ८ | २० ऑगस्ट १४५५ | सोमवार | भाद्रपद कृष्ण पक्ष त्रयोदशी | निशीथ काळ पूजा वेळ |
| ९ | १८ सप्टेंबर १४५५ | मंगळवार | आश्विन कृष्ण पक्ष त्रयोदशी | निशीथ काळ पूजा वेळ |
| १० | १८ ऑक्टोबर १४५५ | गुरुवार | कार्तिक कृष्ण पक्ष त्रयोदशी | निशीथ काळ पूजा वेळ |
| ११ | १७ नोव्हेंबर १४५५ | शनिवार | मार्गशीर्ष कृष्ण पक्ष त्रयोदशी | निशीथ काळ पूजा वेळ |
| १२ | १६ डिसेंबर १४५५ | रविवार | पौष कृष्ण पक्ष त्रयोदशी | निशीथ काळ पूजा वेळ |
भक्ती साहित्य (आरती, चालीसा, स्तोत्र व व्रत कथा)
शिव आरती (जय शिव ओंकारा)
aartiजय शिव ओंकारा, हर शिव ओंकारा।
ब्रह्मा, विष्णु, सदाशिव, अर्द्धांगी धारा॥
ॐ जय शिव ओंकारा॥...
श्री शिव चालीसा (संपूर्ण ४० चौपाया)
chalisaदोहा:
जय गणेश गिरिजा सुवन, मंगल मूल सुजान।
कहत अयोध्यादास तुम, देहु अभय वरदान॥...
शिव तांडव स्तोत्रम् (संपूर्ण १५ श्लोक)
stotramजटाटवीगलज्जलप्रवाहपावितस्थले गलेऽवलम्ब्य लम्बितां भुजङ्गतुङ्गमालिकाम्।
डमड्डमड्डमड्डमन्निनादवडड्डमर्वयं चकार चण्डताण्डवं तनोतु नः शिवः शिवम्॥१॥
...
🪔
✨
🪔
🌸
✨
🌺
