अमावस्या व्रत (२४४९)
Pune मधील अचूक पंचांग वेळेनुसार
व्रताचे महत्त्व व माहिती
अमावस्या व्रत हे पितरांच्या पूजेसाठी (पितृ तर्पण) अत्यंत महत्त्वाचे मानले जाते. अमावस्या हा कृष्ण पक्षाचा शेवटचा दिवस असून या दिवशी चंद्र पूर्णपणे अदृश्य असतो. हिंदू धर्मात या दिवशी पूर्वजांचे स्मरण करून तर्पण, श्राद्ध विधी आणि दान केल्याने पितृदोष निवारण होते आणि कुटुंबाला सुख-शांती लाभते, तसेच नकारात्मक ऊर्जा दूर होते.
पितृ तर्पण आणि श्राद्ध विधी सकाळी ११:३० ते दुपारी १:३० च्या दरम्यान (कुतुप काळात) करणे सर्वोत्तम असते. कावळ्याला अन्न देणे दुपारच्या आधी पूर्ण करावे.
- काळे तीळ आणि दर्भा (कुश) गवताची काडी
- जौ (यव) आणि तांदूळ
- तांब्याचा तांब्या आणि गंगाजळ
- पांढरी फुले (पितरांना प्रिय)
- दिवा आणि अगरबत्ती
- पितरांसाठी बनवलेला नैवेद्य (खीर-पुरी इ.)
- गाय, कुत्रा आणि कावळ्यासाठी अन्न
- दान करण्यासाठी धान्य, कपडे किंवा पैशाची शिदोरी
- सकाळी सूर्योदयापूर्वी उठून स्नान करावे आणि घर स्वच्छ करावे.
- सूर्याला जल अर्पण करून प्रार्थना करावी.
- दक्षिण दिशेला तोंड करून काळे तीळ, कुश आणि पाण्याने तर्पण विधी करावा.
- पितरांच्या नावे नैवेद्य तयार करून त्याचा काही भाग घराबाहेर कावळ्यासाठी ठेवावा.
- गाय आणि कुत्र्याला अन्न खाऊ घालावे.
- देवघरात दिवा लावून भगवान शिव किंवा विष्णूची पूजा करावी.
- दिवसभर सात्त्विक राहावे आणि गरिबांना अन्नदान करावे.
व्रत कॅलेंडर तारखा व वेळ
| # | तारीख | वार | महिना / तिथी | शुभ मुहूर्त |
|---|---|---|---|---|
| १ | २४ जानेवारी २४४९ | रविवार | माघ कृष्ण पक्ष अमावस्या | प्रदोष काळ: 18:23 – 20:47 |
| २ | २३ मार्च २४४९ | मंगळवार | फाल्गुन कृष्ण पक्ष अमावस्या | प्रदोष काळ: 18:38 – 21:02 |
| ३ | २४ मार्च २४४९ | बुधवार | चैत्र कृष्ण पक्ष अमावस्या | प्रदोष काळ: 18:46 – 21:10 |
| ४ | २३ एप्रिल २४४९ | शुक्रवार | वैशाख कृष्ण पक्ष अमावस्या | प्रदोष काळ: 18:54 – 21:18 |
| ५ | २२ मे २४४९ | शनिवार | ज्येष्ठ कृष्ण पक्ष अमावस्या | प्रदोष काळ: 19:04 – 21:28 |
| ६ | २० जून २४४९ | रविवार | ज्येष्ठ कृष्ण पक्ष अमावस्या | प्रदोष काळ: 19:14 – 21:38 |
| ७ | २० जुलै २४४९ | मंगळवार | आषाढ कृष्ण पक्ष अमावस्या | प्रदोष काळ: 19:14 – 21:38 |
| ८ | १८ ऑगस्ट २४४९ | बुधवार | श्रावण कृष्ण पक्ष अमावस्या | प्रदोष काळ: 19:00 – 21:24 |
| ९ | १७ सप्टेंबर २४४९ | शुक्रवार | भाद्रपद कृष्ण पक्ष अमावस्या | प्रदोष काळ: 18:36 – 21:00 |
| १० | १६ ऑक्टोबर २४४९ | शनिवार | आश्विन कृष्ण पक्ष अमावस्या | प्रदोष काळ: 18:12 – 20:36 |
| ११ | १५ नोव्हेंबर २४४९ | सोमवार | कार्तिक कृष्ण पक्ष अमावस्या | प्रदोष काळ: 17:57 – 20:21 |
| १२ | १५ डिसेंबर २४४९ | बुधवार | मार्गशीर्ष कृष्ण पक्ष अमावस्या | प्रदोष काळ: 18:00 – 20:24 |