आकृती योग: नाभस योगांचे एक सुंदर आणि भौमितिक स्वरूप

महत्त्वाची टीप : -

"याठिकाणी ज्योतिषशास्त्रातील योगांविषयी केवळ माहिती देण्यात आली आहे. परंतु, प्रत्येक व्यक्तीची जन्मपत्रिका, ग्रहांची स्थिती, गोचर भ्रमण, प्रारब्ध आणि इतर अनेक बाबी वेगवेगळ्या असतात. त्यामुळे केवळ एका योगाच्या आधारवर पत्रिकेविषयी कोणतेही अंतिम निष्कर्ष काढू नये. अचूक मार्गदर्शनासाठी योग्य आणि जाणकार ज्योतिषतज्ज्ञांचा सल्ला घेणे नेहमीच उचित ठरते."

आकृती योग: नाभस योगांचे एक सुंदर आणि भौमितिक स्वरूप

वैदिक ज्योतिषशास्त्राच्या अफाट सागरात अनेकविध योग आणि त्यांच्या रचनांचा सखोल अभ्यास पाहायला मिळतो. मागील भागात आपण 'नाभास योगांच्या' प्रास्ताविक आणि प्राथमिक स्वरूपाची माहिती घेतली होती. नाभस योगांचे वर्गीकरण चार प्रमुख भागांत केले जाते—आकृती योग, संख्या योग, आश्रय योग आणि दल योग।

आजच्या या ब्लॉगमध्ये आपण नाभस योगांमधील सर्वात महत्त्वाच्या आणि रंजक अशा 'आकृती योगांविषयी' सविस्तर माहिती घेणार आहोत. चला तर मग, ग्रहांच्या आकाशातील विशिष्ट आकारांमधून मानवी जीवनावर कसा प्रभाव पडतो, हे समजून घेऊया!

'आकृती योग' म्हणजे काय?

जेव्हा जन्मकुंडलीतील किंवा आकाशातील सर्व ग्रह एकत्र येऊन एखादा विशिष्ट भौमितिक आकार (Geometric Pattern) किंवा वस्तूची आकृती तयार करतात, तेव्हा त्यांना 'आकृती योग' म्हटले जाते. ज्योतिषशास्त्रीय ग्रंथांनुसार (जसे की बृहत् पराशर होरा शास्त्र आणि जातक पारिजात), या आकृती योगांची संख्या २० सांगण्यात आली आहे.

हे योग व्यक्तीच्या शारीरिक बांधणीवर, मानसिकतेवर, सौंदर्याच्या जाणिवेवर आणि आयुष्यातील यशावर थेट प्रभाव टाकतात. चला या २० आकृती योगांपैकी काही प्रमुख आणि अत्यंत महत्त्वाच्या योगांचे सविस्तर वर्णन पाहूया:

प्रमुख आकृती योग:-

१. रज्जु योग

२. मुसळ योग

३. शक्ती योग

४. दण्ड योग 

५. नौका योग 

६. कूट योग 

७. छत्र योग

८. चाप (धनुष्य) योग

९. अर्धचंद्र योग

१०. वज्र योग

११. पद्म (कमल) योग   

१२. यूप योग

आकृती योगांचे ज्योतिषीय महत्त्व:-

आकृती योग हे केवळ नावापुरते नसून ते मानवी जीवनाचा चेहरामोहरा ठरवणारे आरसा असतात. एखाद्या व्यक्तीच्या पत्रिकेत यापैकी कोणती आकृती बनत आहे, यावरून त्याचे आयुष्य कोणत्या दिशेने वाटचाल करेल याचा अंदाज बांधता येतो. प्राचीन ऋषीमुनींनी खगोलशास्त्राचा अभ्यास करून हे अत्यंत सूक्ष्म नियम तयार केले आहेत, जे आजही तितकेच तंतोतंत ठरतात.