ભક્તિ સાહિત્ય
✦
ચાલીસા
શ્રી ગણેશ ચાલીસા (સંપૂર્ણ ૪૦ ચોપાઈ)
શ્રી ગણેશ ચાલીસા (સંપૂર્ણ ૪૦ ચોપાઈ)
દોહા:
જય ગણપતિ સદ્ગુણ સદન, કવિવર બદન કૃપાલ।
વિઘ્ન હરણ મંગલ કરણ, જય જય ગિરિજાલાલ॥
ચૌપાઈ:
૧. જય જય જય ગણપતિ ગણરાજૂ। મંગલ ભરણ કરણ શુભ કાજૂ॥
૨. જય ગજબદન સદન સુખદાતા। વિશ્વ વિનાયક બુદ્ધિ વિધાતા॥
૩. વક્ર તુણ્ડ શુચિ શુણ્ડ સુહાવન। તિલક ત્રિપુણ્ડ ભાલ મન ભાવન॥
૪. રાજિત મણિ મુક્તન ઉર માલા। સ્વર્ણ મુકુટ શિર નયન વિશાલા॥
૫. પુસ્તક પાણિ કુઠાર ત્રિશૂલં। મોદક ભોગ સુગન્ધિત ફૂલં॥
૬. સુન્દર પીતામ્બર તન સાજિત। ચરણ પાદુકા મુનિ મન રાજિત॥
૭. ધનિ શિવસુવન ષડાનન ભ્રાતા। ગૌરી લલન વિશ્વ વિખ્યાતા॥
૮. ઋદ્ધિ-સિદ્ધિ તવ ચંવર સુધારે। મૂષક વાહન સોહત દ્વારે॥
૯. કહૌ જન્મ શુભ કથા તુમ્હારી। અતિ શુચિ પાવન મંગલકારી॥
૧૦. એક સમય ગિરિરાજ કુમારી। પુત્ર હેતુ તપ કીન્હા ભારી॥
૧૧. ભયો યજ્ઞ જબ પૂર્ણ અનૂપા। તબ પહુંચ્યો તુમ ધરિ દ્વિજ રુપા॥
૧૨. અતિથિ જાનિ કૈ ગૌરિ સુખારી। બહુ વિધિ સેવા કરી તુમ્હારી॥
૧૩. અતિ પ્રસન્ન હ્વૈ તુમ વર દીન્હા। માતુ પુત્ર હિત જો તપ કીન્હા॥
૧૪. મિલહિ પુત્ર તુહિ, બુદ્ધિ વિશાલા। બિના ગર્ભ ધારણ, યહિ કાલા॥
૧૫. ગણનાયક, ગુણ જ્ઞાન નિધાના। પૂજિત પ્રથમ, રૂપ ભગવાના॥
૧૬. અસ કહિ અન્તર્ધાન રૂપ હ્વૈ। પલના પર બાલક સ્વરૂપ હ્વૈ॥
૧૭. બનિ શિશુ રુદન જબહિં તુમ ઠાના। લખિ મુખ સુખ નહિં ગૌરિ સમાના॥
૧૮. સકલ મગન, સુખ મંગલ ગાવહિં। નભ તે સુરન સુમન વર્ષાવહિં॥
૧૯. શમ્ભુ, ઉમા, બહુ દાન લુટાવહિં। સુર મુનિજન, સુત દેખન આવહિં॥
૨૦. લખિ અતિ આનન્દ મંગલ સાજા। દેખન ભી આયે શનિ રાજા॥
૨૧. નિજ અવગુણ ગુનિ શનિ મન માહીં। બાલક, દેખન ચાહત નાહીં॥
૨૨. ગિરિજા કછુ મન ભેદ બઢ઼ાયો। ઉત્સવ મોર ન શનિ તુહિ ભાયો॥
૨૩. કહન લગે શનિ, મન સકુચાઈ। કા કરિહૌ, શિશુ મોહિ દિખાઈ॥
૨૪. નહિં વિશ્વાસ, ઉમા ઉર ભયઊ। શનિ સોં બાલક દેખન કહ્યઊ॥
૨૫. પડ઼તહિં, શનિ દૃગ કોણ પ્રકાશા। બાલક સિર ઉડ઼િ ગયો અકાશા॥
૨૬. ગિરિજા ગિરીં વિકલ હ્વૈ ધરણી। સો દુખ દશા ગયો નહિં વરણી॥
૨૭. હાહાકાર મચ્યો કૈલાશા। શનિ કીન્હો લખિ સુત કો નાશા॥
૨૮. તુરત ગરુડ઼ ચઢ઼િ વિષ્ણુ સિધાયે। કાટિ ચક્ર સોં ગજ શિર લાયે॥
૨૯. બાલક કે ધડ઼ ઊપર ધારયો। પ્રાણ મન્ત્ર પઢ઼િ શંકર ડારયો॥
૩૦. નામ ગણેશ શમ્ભુ તબ કીન્હે। પ્રથમ પૂજ્ય બુદ્ધિ નિધિ વર દીન્હે॥
૩૧. બુદ્ધિ પરીક્ષા જબ શિવ કીન્હા। પૃથ્વી કી પ્રદક્ષિણા લીન્હા॥
૩૨. ચલે ષડાનન ભરમિ ભુલાઈ। રચે બૈઠ તુમ બુદ્ધિ ઉપાઈ॥
૩૩. ચરણ માતુ-પિતુ કે ઘર લીન્હેં। તિનકે સાત પ્રદક્ષિણ કીન્હેં॥
૩૪. ધનિ ગણેશ કહિ શિવ હિય હરષે। નભ તે સુરન સુમન બહુ બરસે॥
૩૫. તુમ્હરી મહિમા બુદ્ધિ બડ઼ાઈ। શેષ સહસ મુખ સકૈ ન ગાઈ॥
૩૬. મૈં મતિ હીન મલીન દુખારી। કરહુઁ કૌન બિધિ વિનય તુમ્હારી॥
૩૭. ભજત રામસુન્દર પ્રભુદાસા। લખ પ્રયાગ કકરા દુર્વાસા॥
૩૮. અબ પ્રભુ દયા દીન પર કીજૈ। અપની શક્તિ ભક્તિ કુછ દીજૈ॥
૩૯. જો યહ ચાલીસા નિત મન લાવે। સબ સુખ ભોગ પરમપદ પાવે॥
૪૦. શ્રી ગણેશ યહ ચાલીસા, પાઠ કરેં ધર ધ્યાન। નિત નવ મંગલ ગૃહ બસૈ, લહે જગત સન્માન॥
દોહા:
સંવત્ અપન સહસ્ર દશ, ઋષિ પંચમી દિનેશ।
પૂરણ ચાલીસા ભયો, મંગલ મૂર્તિ ગણેશ॥
✦
॥ સંપૂર્ણમ્ ॥
🪔
✨
🪔
🌸
✨
🌺