सात्विक आहाराचे महत्त्व

सात्विक आहार म्हणजे केवळ शाकाहारी जेवण नाही, तर तो आपल्या शरीर, मन आणि आत्म्याला शुद्ध आणि ऊर्जामय ठेवणारा एक नैसर्गिक जीवनमार्ग आहे. ताजा, सुपाच्य आणि नैसर्गिक घटकांनी बनलेला सात्विक आहार शरीरातील टॉक्सिन्स (विषारी घटक) बाहेर टाकण्यास मदत करतो. या आहारामुळे मन शांत, प्रसन्न राहते आणि शरीरात सकारात्मक ऊर्जा टिकून राहते. नियमित सात्विक अन्नाचे सेवन केल्याने पचनक्रिया सुधारते आणि दिवसभर उत्साह टिकून राहतो.

(Navratra special series - Satvic recipes)

नवरात्र आणि उपवासाचे खरे महत्त्व

लवकरच नवरात्रोत्सव सुरू होत आहे. या काळात सात्विक आहाराला विशेष महत्त्व दिले जाते, कारण ऋतू बदलाच्या या काळात शरीराला डिटॉक्स (Detox) करणे आवश्यक असते. उपवास म्हणजे शरीराला आणि मनाला विश्रांती देणे; परंतु बऱ्याचदा उपवासाच्या नावाखाली तळलेले, तेलकट आणि जड पदार्थ खाल्ले जातात, ज्यामुळे अस्वस्थता आणि ॲसिडिटीचा (Acidity) त्रास होतो. उपवास म्हणजे केवळ उपाशी राहणे किंवा तळलेले पदार्थ खाणे नव्हे, तर पचनास हलके आणि शरीराला ऊर्जा देणारे पदार्थ खाणे होय. उपवासाच्या काळात ॲसिडिटी होणार नाही असे संतुलित आणि पौष्टिक सात्विक पदार्थ खाऊन आपण आपली आरोग्यपूर्ण दिनचर्या सहज सांभाळू शकतो.

रेसिपी १: उपवासाची अळकुडी (अरवी) आणि रताळ्याची भाजी

साहित्य :-(दोन जणांसाठी)

* पाच ते सहा अळकुळ्या आणि दोन रताळी
* एक चमचा जिरे 

• * दोन मिरच्यांचे बारीक तुकडे 
  * एक ते दोन चमचे शेंगदाणे आवडीनुसार 
• * एक चमचा सूर्यफुलाच्या बिया 
• * एक चमचा भोपळ्याच्या बिया
  * थोडंसं तिखट 
• * चवीनुसार मीठ  
  * कोथिंबीर आणि लिंबाचा रस 
  * दोन चमचे तेल (मी लाकडी घाण्याचे खोबरेल तेल वापरलं आहे) तुम्ही तुमच्या आवडीनुसार वापरू शकता.

कृती :-
रताळे आणि  अरवी दोन्ही उकडून एक तास फ्रिजमध्ये ठेवा (फ्रिजमध्ये ठेवल्यामुळे या दोन्ही पदार्थांचा थोडा चिकटपणा कमी होतो) मग त्याची साले काढून घ्या.
त्यानंतर त्याचे छोटे छोटे तुकडे करा. एका पॅनमध्ये दोन चमचे तेल घालून त्यात जिरे, मिरच्यांचे तुकडे, शेंगदाणे, सूर्यफुलाच्या बिया आणि भोपळ्याच्या बिया हे सगळं परतून घ्या.
खरपूस झाल्यावर त्यावर रताळ्याचे आणि अरवी चे तुकडे घाला, चवीनुसार मीठ थोडीशी गुळाची पावडर आणि थोडेसे तिखट घाला मग परतून झाकण ठेवून मस्त एक वाफ काढा,
दोन ते तीन मिनिटांनी झाकण काढून परत एकदा परता आणि गॅस बंद करा यावर कोथिंबीर आणि लिंबाचा रस आवडीनुसार घाला.

• * (या सगळ्या मधून एकत्रितपणे भरपूर प्रमाणात फायबर, प्रोटीन, विटामिन्स, मिनरल्स मिळतात)